Verticale tuinen van groene gevels tot aan complete beplanting in etages

De meeste van onze steden zijn dichtbevolkt, vele zijn zelfs overbevolkt. En de trek van mensen naar de grootstedelijke regio's gaat onverminderd door. Dit heeft gevolgen voor het wonen en bouwen in de stad. Waar in de breedte geen ruimte is, gaat het de hoogte in. Of het nu gaat om ambitieuze architectonische projecten met verticale tuinen op huisgevels of om urban gardeningvan bewoners op dakterrassen en balkons: het gemeenschappelijke doel is om de steden en hun inwoners een stukje natuur terug te geven terwijl de ruimte hiervoor beperkt is.

Tegenwoordig moeten woning- en kantoorbouwprojecten duurzaam, efficiënt en ecologisch zijn en tegelijkertijd vervanging bieden voor wat door ruimtegebrek niet kan worden afgedekt door groen en parken. Vaak worden gevels, daken, balkons en terrassen gebruikt om nieuwe welzijnswerelden te creëren: habitats voor insecten en vogels. Gecombineerde biotoopsystemen met invloed op het microklimaat in kamers en op balkons, met planten die geluid, stof en warmte verminderen. En waar mogelijk met ruimte voor het individuele leven in een groene omgeving.

Vertical Gardening - trend onder architecten en hobbytuinders

Verticaal tuinieren is zowel een modern uitgangspunt voor stedenbouwkundige architecten als een hippe trend onder hobbytuinders. En daarbij gaat het altijd om huismuren, balkons, terrassen en ook binnenruimtes. Deze moderne stijl van tuinen ontwerpen stopt ook niet bij kleine voor- en achtertuintjes. Verticaal is populair omdat het veel ruimte creëert voor planten. Het wordt toegepast door zowel professionele landschapsarchitecten voor het ontwerpen van verticale tuinlandschappen als door bewoners die met creativiteit en DIY ("Do It Yourself") hun eigen kleine bloemenpracht of groene muurgraffiti creëren. Daarbij worden, naast speciale bewaterde vergroeningssystemen en plantenroosters, ook hulpmiddelen gebruikt als plantenbakken, plastic zakken, houten frames en pallets.

Moderne zonweringsystemen vormen een perfecte aanvulling op verticale tuinen

Voor hoogbouw- en landschapsarchitecten is Vertical Gardening zowel ontwerp- als bouwtechnisch een uitdaging. Fabrikanten zoals STOBAG zijn innovatieve partners met op maat gemaakte oplossingen voor bescherming tegen zon, weer en inkijk. Deze zijn populair wanneer de verticale tuin bij de zonwering zijn grenzen bereikt of wanneer de verticale natuurlijke haag geen toereikende afscheiding biedt. Of het nu gaat om moderne cassetteschermen gecombineerd met zijdelingse screens, boven balkons of verticale schermen voor gevelzonwering en perfecte regeling van het energieverbruik – Architecten hebben een breed scala aan oplossingen tot hun beschikking. Bij STOBAG werken er zelfs meerdere die beroemde designprijzen hebben ontvangen. Voor zonwering op gevels heeft STOBAG bijvoorbeeld verticale zonwering voor vrijwel elke toepassing beschikbaar. Dankzij uitgekiende en beproefde technologie zorgen deze verticale zonweringen voor een optimaal binnenklimaat en bieden ze tegelijkertijd de gewenste zon- en privacybescherming. Dit betreft ook de verduisterende stof voor betrouwbare kamerverduistering. Natuurlijk zijn er ook geweldige producten voor groene daken en terrassen beschikbaar. Kijkt u maar eens.

Bosco Verticale, Milano Italy

Waar komt Vertical Gardening eigenlijk vandaan?

Verticaal tuinieren is hip, maar een moderne uitvinding is het eigenlijk niet. We kennen allemaal de "Hangende tuinen van Babylon", het mysterieuze zevende wereldwonder uit de oudheid. Deze verfijnde geïrrigeerde hangende tuinen, waarvan wordt gezegd dat ze zijn aangelegd door de oosterse koningin Semiramis of koning Nebukadnezar II, waren extreem hoog. In tegenstelling tot de huidige trend bestonden ze echter uit individuele, over elkaar heen geplaatste groene terrassen. Moderne tuinartiesten zoals de Franse botanicus Patrick Blanc gaan juist bewust verticaal. Voor zijn eerste tuinen liet Blanc zich inspireren door de vochtige rotswanden in de tropische regio's van Zuidoost-Azië. De vegetatie: epifyten, planten zoals orchideeën en bromelia's die zonder humus groeien, hun voeding uit de lucht halen en worden gedragen door een 'gastheer'. Zijn aanvankelijk niet serieus genomen ideeën past hij inmiddels wereldwijd toe. In Europa bijvoorbeeld, veranderde hij midden in Brussel de gevel van het Europees Parlement in een soort steen- en rotstuin. Principieel gebruikt Blanc voor zijn projecten overigens meer dan alleen klimplanten voor verticale vergroening. Hij streeft naar gedifferentieerde, bodemonafhankelijke beplanting die een visuele verrijking vormt en tevens het milieu verbetert. Er zijn al lang ook andere beroemde vertegenwoordigers van Vertical Gardening, voor zowel buiten als binnen. Bekend voorbeeld: de "Bosco Verticale" in Milaan van architectenbureau Boeri Studi. Boeri realiseerde zijn verticale bos op twee torens van 110 en 80 meter hoog. De torens maakten deel uit van een ruimtelijk experiment waarbij maximale efficiëntie centraal stond. Met dit concept won Stefano Boeri in 2014 de met 50.000 euro gedoteerde International Highrise Award.

U wilt het zelf eens proberen? Enkele tips voor Vertical Gardening

We hebben gezien dat tuinieren ook anders kan. Het klassieke horizontale tuinontwerp als tuinbed krijgt concurrentie. Wilt u zelf deze ruimtebesparende trend voor meer groen in een kleine ruimte oppakken? Waar u aan moet denken bij de eerste planning:

  1. Het maakt niet uit hoe groot u uw verticale tuin wilt hebben: wat vooral belangrijk is, is de irrigatie. Wilt u een permanente muuroplossing met decoratieve beplanting het hele jaar door of gaat het om bijvoorbeeld een seizoensgroentetuin?
  2. Voor decoratieve binnentuinen moet u planten kiezen die de kamerwarmte aankunnen en die geschikt zijn voor de lichtomstandigheden. Mossen, varens en vetplanten zijn doorgaans robuust genoeg. Ze gedijen even goed in aarde, hydrocultuur als in substraat. Als u vooral geïnteresseerd bent in praktisch nut, kunt u buiten bijvoorbeeld aardbeien, kruiden, cocktailtomaten, paprika's en Spaanse peper in plantenzakken boven elkaar planten en zo een "snack"-muur creëren. Er zijn praktische startersets verkrijgbaar.
  3. Vooral voor buiten kunt u kiezen uit een groot aanbod aan planten: vrijwel alles dat onder de juiste lichtomstandigheden in een perkje, tuin of op een balkon horizontaal kan groeien, gedijt ook verticaal. Planten met platte wortels zijn het beste. Voor elke hoogte en elk gebied zijn er hangmanden, plantenframes en verschillende flexibele modules in de handel verkrijgbaar, sommige met irrigatiesystemen, waterdichte achterwanden, doorlopende aardebodems en druppelzakken. Deze complete systemen zijn gemakkelijk te beplanten en ideaal voor beginners.
  4. Verhoogde bedden met europallets en vijverfolie of afgedankte plastic flessen zijn onconventioneler, goedkoper, maar vaak ook complexer.
  5. Neem het volgende in overweging: groene elementen kunt u niet zomaar op gebouwen aanleggen. De muur moet het gewicht kunnen dragen. U moet rekening houden met achterventilatie, thermische isolatie, evenals de afvoer van overtollig water. Vocht en wortels moeten uit de buurt worden gehouden van de bouwconstructie: de verticale vergroening mag de constructie van het gebouw op geen enkele manier beschadigen.

STOBAG wenst u veel plezier bij het Vertical Gardening!