Ogrody w płaszczyźnie pionowej – od udekorowanej roślinami fasady, aż po grządki piętrowe

W większości nasze miasta są gęsto zaludnione, a wiele jest nawet przeludnionych. Napór ludności do regionów metropolii nie ustaje. Niesie to ze sobą konsekwencje dla miejskiego życia i zabudowy. Tam, gdzie nie ma miejsca na rozbudowę w poziomie, stosuje się zabudowę pionową. Czy to w ramach ambitnych projektów z pionowo ukierunkowanymi ogrodami przy fasadach domów, czy też uprawy typu Urban Gardening(ogrodnictwo miejskie) prowadzonej przez mieszkańców na tarasach dachowych i balkonach. Wspólnym celem jest zapewnienie z powrotem miastom i ich mieszkańcom odrobiny natury na niewielkiej dostępnej przestrzeni.

Aktualnie dobre mieszkaniowe i biurowe projekty budowlane muszą być zrównoważone, wydajne, ekologiczne, a jednocześnie powinny rekompensować tereny zielone i parki utracone na skutek braku przestrzeni. Celem często jest stworzenie nowych przestrzeni gwarantujących dobre samopoczucie korzystających z nich ludzi. Wykorzystywane są przy tym fasady domów, dachy, balkony i tarasy. Powstają przestrzenie do życia dla insektów i ptaków. Złożone systemy biotopowe wpływające na mikroklimat w pomieszczeniach i na balkonach, z roślinami, które redukują hałas, pył i ciepło. Ponadto wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, również z przestrzeniami mieszkalnymi do życia w otoczeniu zieleni.

Ogrodnictwo wertykalne – trend popularny u architektów i amatorskich ogrodników

Ogrodnictwo wertykalne to nowoczesne podejście do miejskich koncepcji architektonicznych, a jednocześnie modny trend w hobbistycznym ogrodnictwie. Zawsze tematem są ściany budynków, balkony, jak również pomieszczenia wewnętrzne. Nowoczesne metody projektowania ogrodu są stosowane nawet w niewielkich ogródkach przydomowych i w podwórzach. Jest to modne, ponieważ wertykalny sposób zabudowy zapewnia dużo miejsca dla roślin. Niezależnie od tego, czy profesjonalny architekt krajobrazu kreuje ogrodowy świat w formacie pionowym, czy też mieszkańcy cechujący się kreatywnością i chęcią do projektów DIY (z ang. „Do It Yourself”, czyli „zrób to sam”) tworzą niewielkie bogactwo kwiatów lub „zielone graffiti”. Środki pomocnicze, obok modułów roślinnych ze specjalnymi systemami nawadniania i kratkami na rośliny, to również butelki z tworzywa sztucznego, drewniane ramy i palety.

Nowoczesne systemy zacienienia są idealnym rozszerzeniem wertykalnego ogrodu

Dla architektów budynków i krajobrazów ogrodnictwo wertykalne jest dużym wyzwaniem, zarówno pod względem projektowym, jak i budowlanym. Producent taki jak STOBAG jest innowacyjnym partnerem z dopasowanymi do potrzeb klienta ofertami w zakresie osłony przed słońcem, czynnikami pogodowymi i wzrokiem przechodniów. Te produkty są stosowane zawsze wtedy, gdy wertykalne ogrody nie zapewniają wystarczającej ochrony przed słońcem, czy też pionowa roślinność nie wystarcza jako naturalna osłona. Począwszy od nowoczesnych markiz kasetowych w połączeniu z zacieniowaniem bocznym, aż po markizy balkonowe lub pionowe do zacienienia fasady i perfekcyjnego sterowania zużyciem energii domu – architekci mają do dyspozycji szeroką gamę rozwiązań. Rozwiązania STOBAG otrzymały nawet różne słynne nagrody w zakresie designu. Do zacienienia fasady firma STOBAG oferuje przykładowo markizy pionowe do praktycznie każdego obszaru zastosowań. Dzięki inteligentnie zaprojektowanej i sprawdzonej w użyciu technologii te markizy pionowe zapewniają optymalny klimat w pomieszczeniu, a jednocześnie pożądaną ochronę przed słońcem i widokiem przechodniów. Do tego oferowane są różne produkty, w tym materiał zacieniający do skutecznego przyciemnienia pomieszczenia. Oczywiście dostępne są także świetne produkty do porośniętych zielenią dachów i tarasów. Zachęcamy do przeglądania.

Bosco Verticale, Milano Italy

Skąd właściwie wywodzi się ogrodnictwo wertykalne?

Ogrodnictwo wertykalne jest modne, ale właściwie nie jest to wynalazek czasów nowożytnych. Wszyscy znamy tajemniczy siódmy cud antycznego świata, „Wiszące ogrody w Babilonie”. Te inteligentnie nawadniane ogrody wiszące, które według legendy zostały założone na starożytnym Bliskim Wschodzie przez królową Semiramidę lub króla Nabuchodonozora II, były niesamowicie wysokie. W odróżnieniu od dzisiejszych trendów były to jednak pojedyncze powierzchnie zielone ułożone tarasowo, jedna nad drugą. Nowocześni mistrzowie ogrodnictwa, jak francuski botanik Patrick Blanc, rozmyślnie wykorzystują zabudowę pionową. Podczas zakładania swoich pierwszych ogrodów Blanc inspirował się wilgotnymi ścianami skalnymi w tropikalnych regionach Azji Południowowschodniej. Roślinność: epifity, rośliny takie jak storczyki i bromelie, które rosną bez próchnicy, czerpią środki odżywcze z powietrza i opierają się na swoim „gospodarzu”. Początkowo wyśmiewane pomysły tego botanika są obecnie stosowane na całym świecie. W Europie obsadził on zielenią między innymi fasadę Parlamentu Europejskiego w centrum Brukseli, tworząc swego rodzaju ogród z kamieni i skał. Zasadniczo Blanc chce wykorzystywać w swoich projektach wertykalnej zieleni więcej gatunków niż tylko rośliny pnące. Chodzi mu bardziej o zróżnicowane, niezależne od podłoża sadzenie roślin w celu wzbogacenia efektu wizualnego oraz dla pomocy w ochronie środowiska. Od dawna już mamy wielu kolejnych słynnych zwolenników ogrodnictwa wertykalnego, praktykujących zarówno w obszarze na zewnątrz, jak i wewnątrz pomieszczeń. Słynnym przykładem jest „Bosco Verticale” w Mediolanie od biura architektonicznego Boeri Studi. Boeri stworzył swój wertykalny las w dwóch wieżach o wysokości 110 i 80 metrów. Wieże były częścią rozwoju przestrzennego, w którym chodziło o najwyższą efektywność. Z tą koncepcją Stefano Boeri wygrał w 2014 roku nagrodę „Internationaler Hochhauspreis” dotowaną kwotą 50 000 euro.

Chcą Państwo samemu to wypróbować? Kilka porad dotyczących ogrodnictwo wertykalne

Przekonaliśmy się, że ogrodnictwo może być praktykowane w całkiem inny sposób. Klasyczny, horyzontalny układ ogrodu w postaci grządek zyskał konkurencję. Chcą Państwo samemu zająć się trendem projektowania ogrodów oszczędnych pod względem zajmowanej powierzchni, aby zapewnić sobie więcej zieleni? Kwestie do wzięcia pod uwagę przy tworzeniu pierwszego projektu.

  1. Niezależnie od tego, jak duży ma być Państwa wertykalny ogród, należy zastanowić się na nawadnianiem. Chcą Państwo stworzyć stałe rozwiązanie ścienne z dekoracyjną roślinnością całoroczną, czy też chodzi przykładowo sezonowy ogródek warzywny?
  2. Do dekoracyjnych ogrodów ściennych wewnątrz pomieszczeń należy wybrać niewymagające rośliny, którym, nie zaszkodzi ciepło w pokoju i będą pasowały do warunków oświetleniowych. Mchy, paprocie i sukulenty są przeważnie wystarczająco odporne. Równie dobrze rosną one w glebie, systemach hydroponicznych lub w specjalnym podłożu. Jeśli chodzi Państwu o czerpanie praktycznych korzyści, można w obszarze na zewnątrz przykładowo zasadzić truskawki, zioła, pomidory koktajlowe, paprykę i chili – w torbach na rośliny rozmieszczonych jedna nad drugą. W ten sposób można stworzyć ścianę „do podjadania”. Dostępne są praktyczne zestawy startowe.
  3. Szczególnie w obszarze zewnętrznym można wybierać spośród bardzo wielu roślin: praktycznie wszystkie rośliny, które w ułożeniu horyzontalnym dobrze rosłyby w warunkach oświetleniowych danego podwórza, ogrodu lub balkonu można również uprawiać w rozmieszczeniu pionowym. Najlepsze są rośliny o płytkim systemie korzeniowym. W zależności od wysokości, w handlu dostępne są kosze wiszące, ramy na rośliny i różne elastyczne moduły, częściowo również z systemami nawadniania, wodoszczelnymi ściankami tylnymi, przelotowymi komorami z glebą oraz tackami ociekowymi. Te kompaktowe systemy można łatwo obsadzić roślinami i idealnie nadają się dla początkujących.
  4. Niekonwencjonalnym, niedrogim, ale często również pracochłonnym rozwiązaniem jest założenie wysokich grządek przy użyciu europalet i folii do stawu lub wycofanych z użytku plastikowych butelek.
  5. Należy wziąć pod uwagę: zielone elementy nie mogą być bez zastanowienia montowane bezpośrednio na ścianach budynków. Ściana musi być zdolna do udźwigu ciężaru. Konieczne jest wzięcie pod uwagę wentylacji tylnej oraz izolacji termicznej ściany, jak również kwestię odprowadzania nadmiernej ilości wody. Wilgoć i korzenie należy trzymać z dala od konstrukcji budynku, a pionowa roślinność nie może w żaden sposób uszkadzać ścian.

STOBAG życzy Państwu wiele przyjemności podczas projektów ogrodnictwo wertykalne!